Neriman Köksal

Orhan Yalçın Gültekin

Bugün 23 Ekim 2006. 23 Ekim’de neler olmuş, neler… Ama ben bu gece yarısında ne “Troçki ve Zinovyev’in SBKP’den atılışları” ne de “Macaristan’da SSCB egemenliğine karşı çıkış” üzerine yazmak istiyorum. Önemli şeyler olmuş ama ben bugün için biraz “hafif/sivik/light” bir konuya değineceğim; Neriman Köksal’ı anlatacağım.

Ünlendiği film, Fosforlu Cevriye, ben doğduğum yıl çevrilmiş; benim seyretmem – haliyle – çok sonradır. Onu beyaz perdede ilk ne zaman, hangi filmde izledim, anımsamıyorum. Sinemacıların “femme fatale” dedikleri karakterin 1960 sonrasındaki muhtemelen ilk, değilse de en önemli örneğiydi Yeşilçam’da.

“Femma fatale”, erkekleri baştan çıkartacak, handiyse çıldırtacak denli güzel, seksi bir kadın tipidir ki, bir kez sardı mı erkeğin başı belâdan kurtulmaz. Yalnız Neriman Köksal’da ayrıksı bir şey vardı ki, bunu, onu ilk “Fosforlu Cevriye’de seyretmiş olanlar şıppadanak anlayabilirlerdi. O, evet, bir “femme fatale” idi; erkeklerin “felâketi olurdu” ama her zaman garip bir “harbî” duruşu vardı. Onun mahvedişleri bende hep, erkek egemen dünyaya bir başkaldırı izlenimi bırakmıştır. Bıraksanız sanki tek tek bütün erkekleri, sanki büyük bir kırgınlığın intikam sürecinin adımlarında, keyfini çıkarta çıkarta, son erkek kalana dek diz çöktürecekmiş gibi… Sanki erkekler arasındaki kapışmalarda kötü tarafın yanında yerini alarak iyi olanı mahvetmekten zevk alır gibi… Sanki “iyi bir erkek” tarafından mahvedilmiş de… İşte öyle bir şey.

Belki ardında, “Fosforlu Cevriye” ile başladığı “esas kızlık”tan “kötü kadın”lığa düşürülmesine bir tepki vardı. [Bunda da kesin bir “iyi erkek” parmağı vardır.:-)] Onun duruşu, “esas kız”a bir meydan okumaydı belki de. “Femme fatal” olarak yer aldığı bütün filmlerde, “esas kız”dan daha çok dikkatimi çekmiştir. (Bu durum, muhtemelen benim hıyarlığımdan da kaynaklanmıştır.)

Sonra sonra, TV dizilerinde pek muhterem ve sevecen anneleri oynadığında, sanki huzura kavuşmuş gibi gelmişti bana.

Güzel, hoş kadındı… İyi oyuncuydu…

23 Ekim 1999’da ayrıldı aramızdan. Huzur içinde yatsın.

Neriman Köksal

Yeşilçam’ın büyük oyuncularından Neriman Köksal (Hatice Köklü), 1929 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. Gerçek adı Hatice Kökçü’dür. Çetin Karamanbey tarafından keşfedilip, “Çete” filmindeki Rus prensesi Nina rolü ile sinemaya adım atan Neriman Köksal asıl ününü, Fosforlu Cevriye (1959) filmi ile elde etti. Aydın Arakon, Fosforlu Cevriye filmi ile erkeksi kadın filmlerine çok tutulan bir örnek getirmiştir (Scognamillo, 1998:126). Neriman Köksal’ın, Fosforlu Cevriye filmi ile elde ettiği başarıdan dolayı günümüze kadar “Fosforlu” lakabı ile anılması ise bir tesadüf değildir.

Neriman Köksal’ın Fosforlu Cevriye’de, iri-kıyım yapısıyla erkeklere posta koyan, argo konuşan, külhanbeyi, erkeksi-kadın (Özgüç,1993: 29) imgesini başarıyla canlandırması, sonraki dönemlerde Türk sinemasında erkeksi-kadın imgesinin uzun yıllar sürecek bir modaya dönüşmesine de öncülük etmiştir.

Sanatçı, 1999 yılında Mustafa Volkan Öylek’in 9 yaşındaki kızı Nazlı Buse Öylek’i mahkeme kararı ile evlat edindi. Sanatçı aynı yıl 24 Ekim 1999’da 70 yaşında hayata gözlerini yumdu.

Oynadığı Filmler:

  • Çete 1950
  • Hürriyet Şarkısı 1951
  • Katil 1953
  • Süheyla İstanbul Canavarı 1953
  • Affet Beni Allahım 1953
  • Leylaklar Altında 1954
  • Beyaz Cehennem (Cingöz Recai) 1954
  • Cingöz Recai 1954
  • Çalsın Sazlar Oynasın Kızlar (Oyna Kızım Oyna) 1954
  • Neriman İki Ateş Arasında 1954
  • Ebediyete Kadar 1955
  • Ölüm Korkusu 1955
  • Battal Gazi Geliyor 1955
  • Mari Bataktaki Kız 1955
  • Kanlarıyla Ödediler 1955
  • Kara Vadi 1955
  • Oyuncu Kız 1955
  • Şeyh Ahmed’ın Gözdesi 1955
  • Çoban Ali 1955
  • Hayatımı Mahveden Kadın 1955
  • Kaybolan Gençlik 1955
  • Hayırsız Evlat 1956
  • Yangın 1956
  • Felaket Zinciri 1956
  • Günahsız Yavrular 1956
  • Kara Bela 1956
  • Tuzak Oteli 1956
  • Çoban Aşkı 1957
  • Dişi Canavar 1957
  • Günahkarlar Cenneti 1958
  • Kızımın Başına Gelenler 1958
  • Bana Gönül Bağlama 1958
  • Gönülden Ağlayanlar 1958
  • Tilki Leman 1958
  • Vicdan Azabı 1958
  • Beklenen Bomba 1959
  • Feryat 1959
  • Fosforlu Cevriyem 1959
  • Şehvet Uçurumu 1959
  • Erkek Fatma 1959
  • Kıtipiyoz’a Tuzak (Fosforlu’nun Oyunu) 1959
  • Devlerin Öfkesi 1960
  • Bir Serseri 1960
  • Oy Farfara Farfara 1961
  • Tatlı Bela 1961
  • Naylon Leyla 1961
  • Şahane Kadın 1961
  • Fosforlu Oyuna Gelmez 1962
  • Lekeli Kadın 1962
  • Çam Sakızı 1962
  • Erkek Fatma Evleniyor 1963
  • Arka Sokaklar 1963
  • Gençlik Rüzgarı 1964
  • Son Tren 1964
  • Gel Barışalım 1964
  • Dişi Şeytan 1964
  • Lekeli Aşk 1964
  • Kimse Fatma Gibi Öpemez 1964
  • Öpüşmek Yasak 1964
  • Ayşecik Cimcime Hanım 1964
  • Konyakçı 1965
  • 65 Hüsnü 1965
  • Fakir Gencin Romanı 1965
  • Şeker Gibi Kızlar 1965
  • Artık Düşman Değiliz 1965
  • Lafını Balla Kestim 1965
  • Çalıkuşu 1966
  • Örümcek Adam 1966
  • Ölüm Busesi 1966
  • Seher Vakti 1966
  • Karanlıklar Meleği 1966
  • Aşkın Gözyaşları 1966
  • Geceler Yarim Oldu 1966
  • Yakut Gözlü Kedi 1966
  • Serap Ağlayan Kadın 1967
  • Kimsesizim 1967
  • Kızım Duymasın 1967
  • Beş Asi Adam 1968
  • Yanık Kaval 1969
  • Güllü Geliyor Güllü 1973
  • Yedi Evlat İki Damat 1973
  • Gülşah 1975
  • Güler Misin Ağlar Mısın 1975
  • Aşk-I Memnu (TV) 1975
  • Saffet Beni Affet 1976
  • Hamza Dalar Osman Çalar 1976
  • Acı Hatıralar 1977
  • Sevgili Dayım 1977
  • Babanın Evlatları 1977
  • Evlidir Ne Yapsa Yeridir 1978
  • Cevriyem 1978
  • Ali Baba’nın Çiftliği 1978
  • Aldırma Gönül 1978
  • Çilekeş 1978
  • Süpermenler 1979
  • N’olacak Şimdi 1979
  • Ayrılık Kolay Değil 1980
  • Şaka Yapma 1981
  • Bağrımdaki Ateş 1981
  • Günah Defteri 1981
  • Kırık Bir Aşk Hikayesi 1981
  • Mutlu Ol Yeter 1981
  • Talih Kuşu 1982
  • Beni Unutma 1982
  • Hülyam 1982
  • Seni Kalbime Gömdüm 1982
  • Hasret Sancısı 1982
  • Islak Mendil 1982
  • Bedel 1983
  • Ah Şu Kadınlar 1983
  • Anlatamadım 1983
  • Davetsiz Misafir 1983
  • Feryat 1983
  • Yaktı Beni 1983
  • Metres 1983
  • Bir Zamanlar Kardeştiler 1983
  • Gurbet 1984
  • Kader 1984
  • Uç Güzel Güvercinim 1984
  • Balayı 1984
  • Asılacak Kadın 1984
  • Aliş İle Zeynep (TV) 1984
  • Sana Öyle Hasretim Ki 1985
  • Uyanıklar Dünyası 1985
  • Sekreter 1985
  • Dokuzuncu Hariciye Koğuşu (TV) 1985
  • Süheyla Hayat Kadını 1986
  • Güneşten De Sıcak 1986
  • Sultan 1987
  • Acı Gurbet 1988
  • Evdekiler (TV) 2000,
  • Bizim Mahalle (TV) 2000.

Ödülleri:

18. İstanbul Film Festivali, 1999, 1 Dakika Karanlık, Onur Ödülü

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s