ABD Diplomatik Yazışmalarında Türkiye Sendikal Hareketi (1973-1976)

Aziz Çelik
Doç. Dr., Kocaeli Üniversitesi İİBF ÇEEİ Bölümü

ABD yönetimi ve sendikacılığının Türkiye sendikal hareketine yönelik ilgisi ve etkisi çalışma ilişkileri yazınının çok tartışılan ancak ayrıntıları az bilinen bir alanıdır. Özellikle Türk-İş’in kuruluşunda ABD etkisi ve 1960’lı yıllarda sendikacıların ABD destekli eğitim programlarına yoğun katılımı çokça tartışılan konulardır. Ancak bu konudaki değerlendirmelerin genellikle ikincil kaynaklara dayalı olduğu bilinmektedir.

Bu çalışmada ABD’nin Türkiye’deki diplomatik misyonları (Ankara Büyükelçiliği, İstanbul, Başkonsolosluğu, İzmir ve Adana Konsoloslukları) ile ABD Dışişleri Bakanlığı arasında 1973-1976 dönemini kapsayan Türkiye’deki sendikal gelişmelere ilişkin yazışmalar irdelenecektir. Belgeler ABD Ulusal Arşivler ve Kayıtlar İdaresi (The National Archives and Records Administration-NARA) tarafından kullanıma açılan diplomatik yazışmalardan derlenmiştir.

İncelenen diplomatik yazışmalar işçi eylemleri ve grevlerden, sendikal faaliyetlere, Türk-İş ve DİSK’te yaşanan gelişmelere, sendika-siyaset ilişkisinden, kişisel değerlendirmelere kadar geniş bir alana yayılmaktadır. Yazışmalar Türkiye sendikal hareketinin ABD hükümeti tarafından nasıl algılandığı ve değerlendirildiği konusunda dikkate değer ipuçları içermektedir.

Anahtar Kelimeler: Sendikacılık, ABD Sendikacılığı, 12 Mart, Sendikacılık ve Siyaset, İşçi Eylemleri, Türk-İş, DİSK
Okumaya devam et ABD Diplomatik Yazışmalarında Türkiye Sendikal Hareketi (1973-1976)

Biz doktor göndeririz, asker değil

fidel castro

14 ocak günkü yazımda kardeş ülke haiti’yi yerle bir eden felaketten iki gün sonra şöyle demiştim:

“sağlık alanı başta olmak üzere bir çok alanda haiti, küçük ve abluka altında bir ülke olmasına rağmen küba’nın yardımını almıştır. yaklaşık 400 doktor ve sağlık görevlisi haiti halkına ücretsiz hizmet vermektedir. doktorlarımız her gün bu ülkedeki 237 bölgenin 227’sinde görev yapmaktadır. öte yandan 400’ün üzerinde haitili genç ülkemizde eğitim alarak doktor olarak mezun olmuştur. bu doktorlar, dün yola çıkan yardım ekipleriyle beraber hayat kurtaracaklar. böylelikle özel bir çaba harcamadan yaklaşık 1000 doktor ve sağlık personeli seferber edilebilmiştir. bu personelin çoğu şu anda haiti’de ve hayat kurtarmak isteyen ve yaralılara yardım etmek isteyenlerle beraber çalışıyor.”
Okumaya devam et Biz doktor göndeririz, asker değil