orhan yalçın gültekin

notabime darüşşafaka cemiyeti’nin yanıtı üzerine akıl yürütmeler

şimdi efendim darüşşafaka cemiyeti’nin tartışmalı bir 2. maddesi vardı. anımsayacaksınız, dc’nin 2002 genel kurulunda çb ağabey ve şürekâsı marifetiyle bu maddede bir “tadilat” yapılmış ve darüşşafaka örf-adet-gelenek-göreneğine aykırı olarak başbakanlık makamı, bilgisi olmaksızın ve oluru alınmaksızın, maddenin değiştirilmesine müdahil edilmişti.

nasıl mı?

maddenin uzun süredir yürürlükte olan ve tartışmalara sebep olan metni şöyleydi:

“madde 2- derneğin amacı; yetim ve yoksul yetenekli türk-islâm çocuklarını yurt içinde ve dışında çağdaş eğitim esaslarına göre okutarak yetiştirmektir.”

dc’nin 2002 genel kurulunda, söz konusu maddeye, dc’nin fesih koşullarını düzenleyen 62. maddesinin içeriği eklenmişti. bu madde şöyleydi:

“madde 62- darüşşafaka cemiyetinin kendi kendine feshe karar verebilmesi için, kayıtlı üyesinin en az üçte ikisinin toplantıda bulunması ve toplantıyı başbakanın bizzat riyaset eylemesi mevcudunun üçte ikisinin vereceği fesih kararının başbakan tarafından kabul ve tasdik edilmesi şarttır. bu maddenin değiştirilmesi dahi aynı yetersayılar ve usulle olur.”

bu durumda, bendleri dışarda bırakılırsa, 2. maddenin şu şekli almış olması gerekirdi. (gerekirdi diyorum, çünkü dc, tüzüğünü ne eski ne son şekliyle web sitesine bile koymuş değil! acaba diyorum dernekler masası, bu “tadilat”ını kabul etmedi mi?)

“madde 2- derneğin amacı; yetim ve yoksul yetenekli türk-islâm çocuklarını yurt içinde ve dışında çağdaş eğitim esaslarına göre okutarak yetiştirmektir. iş bu maddenin değiştirilmesi için, kayıtlı üyesinin en az üçte ikisinin toplantıda bulunması ve toplantıyı başbakanın bizzat riyaset eylemesi mevcudunun üçte ikisinin vereceği değişiklik kararının başbakan tarafından kabul ve tasdik edilmesi şarttır.”

notabim de, dc 2005 olağanüstü genel kurulu ile ilgili iptal başvurusunda, 2. maddeye atıfta bulunmuş ve şöyle demişti:

“alınan bu karar, yönetime kayıtsız ve şartsız verilen yetki, (başka bir vakıf tarafından kurulacak “yaşam bilimleri üniversitesi”ne “darüşşafaka” adinin verilmesi ile ilgili olarak dc yk’ya yetki verilmesi – oyg) tüzüğümüzün 2. maddesine açıkça aykırıdır. zira 2. maddeye göre darüşşafaka, yetim olmayan, yoksul olmayan, türk ve islâm olmayan hiçbir öğrencinin okutulmasına tavassut edemez. hatta böyle bir amaçla kurulacak bir oluşuma ortak dahi olamaz.”

“aksine bir davranış 2. maddenin lâfzına ve darüşşafaka’nın ruhuna aykırı olur. ancak tüzüğümüzün 2. maddesinin 62. maddedeki prosedürle tadilinden sonra paralı ve yetim olmayanların okumasına imkân tanıyan üniversitenin kurulması veya böyle bir oluşuma ismen ve fikren destek verilmesi tartışılabilir.”

notabim yanılmış! dc vekili av. a. övgü alemdar, her türlü övgümüzü hakkıyla alacak biçimde, notabimizin yanıldığını “kanıtlamış! iyi de etmiş! kendilerine müteşekkirim!

oyg’nin övgülerine mazhar olacak neler demiş sayın av. a. övgü alemdar?

şunları:

“dava dilekçesinde, bu amacın (dc tüzüğünün 2. maddesinde belirtilen amaç – oyg) değiştirilmeden üniversite kurulamayacağı ve böyle bir oluşuma katılınamayacağı iddiası, tüzüğün diğer madde ve düzenlemeleri karşısında hukukî dayanaktan yoksundur. gerçekten, tüzüğün 3. maddesinde, cemiyetin amacını gerçekleştirmek için darüşşafaka lisesini idare etmek yanında, (b) bendinde, “eğitim tesisleri yapmak…” faaliyetlerinde bulunabileceği hükme bağlanmış bulunmaktadır.

“darüşşafaka cemiyeti, üniversite kurulması veya bu amaçla kurulacak vakfa iştirak etmekle tüzüğün 2. maddesini ihlâl etmemekte, bilâkis 3. madde de öngörülen bir eğitim kurumunu tesis etmektedir. buradan ve bu vakfın yan kuruluşlarından sağlanacak gelirler yine tüzüğün 2. maddesinde belirtilen amaç için kullanılacak, bu arada darüşşafaka lisesini bitiren çocuklarımıza karşılıksız burs sağlanarak bu üniversitede okumaları temin edilecektir.”

işte yorum diye ben buna derim! kıskanmadım ama gıpta ettim, bunları niye düşünemedim diye. çb ağabeyimi de yanlış anlamışım; özür dilerim kendilerinden!

şimdi ben sayın av. a. övgü alemdar’ın açıklamalarından ne anladığımı anlatmadan önce, şu “in” 3. maddede neler var bir bakalım.

“madde 3- dernek, amacını gerçekleştirmek için kurucusu bulunduğu darüşşafaka lisesi ile mevcut olan ve kuracağı başkaca müesseseleri idare etmek , gelir kaynaklarını arttırmak ve gelişmelerini sağlamak üzere gerekli faaliyetlerde bulunur.”

“bu cümleden olmak üzere:

“a) darüşşafaka cemiyetine yapılan taşınır ve taşınmaz mal bağışlarının devamı ve arttırılması konusunda kamuoyu bilgilendirici ve özendirici her nevi tanıtma faaliyetinde bulunmak, gayrımenkulleri satın almak, satmak, kiraya vermek, inşaat işlerini bizzat emanet veya ihale usulleriyle yürütmek, her türde eğitim, sağlık ve dinlenme tesisleriyle benzeri kuruluşların ve diğerlerinin yapım techiz, teftiş ve işletme faaliyetlerini yürütmek;

“b) eğitim, saglik, turizm ve dinlenme amaçlı kuruluşlarla sair ticarî ve sınaî her türlü tesis, kurum ve kuruluşların yapım işletme faaliyetlerini ifa etmek, her türlü sigorta aracılık hizmetleri yapmak, bu konulardaki tesis ve kuruluşlara ve sermaye paylarına katılmak, yönetim ve işletme konularında amacına yönelik ortaklıklar tesis etmek ve faaliyetlerini yürütmek;

“derneğin amacını gercekleştirmeye yönelik çalışma ve faaliyet konularını teşkil etmektedir.

“bu faaliyetleri gerçekleştirmek için, ilgili kanun ve mevzuata gerekli izin ve ruhsatlar alınır.”

şimdi gelelim fasulyenin faydalarına…

sayın av. a. övgü alemdar’ın açıklamalarından anladığım kadarıyla,

1) dc, tüzüğünün meşhur 2. maddesindeki amacı gerçekleştirebilmek için, söz konusu maddedeki koşullara sahip olmayan öğrencilerin (yani ister yoksul, ister paralı ve dahi babalı öğrenciler) de, ya da daha doğrusu esas olarak bu tür öğrencilerin de eğitim göreceği eğitim kurumları kurabilir, yeter ki buradan bir gelir gelsin ve 2. maddedeki koşullara uygun öğrencilerin eğitiminde kullanılsın.

2) bu eğitim kurumlarının yüksek öğretim kurumları olma zorunluluğu da bulunmamaktadır. ilköğretim ve ortaöğretim kurumları da kurulabilir ve yönetilebilir! ne “in” olmasını arzuladığım 3. maddede ne de sayın av. a. övgü alemdar’ın açıklamalarında böyle bir kısıtlama bulunmamaktadır.

3) “yaşam bilimleri üniversitesi” örneğinde olduğu gibi 2. maddedeki koşullara uymayan ögrenciler için kurulacak bu yeni ilk ve orta öğretim kurumları da “darüşşafaka” adını alabilir.

4) belki de, yine ” yaşam bilimleri üniversitesi” örneğinde olduğu gibi, 2. maddedeki koşullara uymayan öğrenciler ile uyan öğrenciler bu ilk ve orta öğretim kurumlarında birlikte okuyabilir.

5) last, but not least, bu ortak ilk ve orta öğretim kurumlarında 2. madde koşullarına uyan yetim ve yoksul yetenekli türk-islâm çocuklarının diğerlerinden daha fazla olma zorunluluğu da bulunmamaktadır.

6) as a result, darüşşafaka cemiyeti genel kurulu şunlardan birini işlevsellik, yararcılık ve verimlilik açısından değerlendirip karara bağlayabilir:

a) tüzüğün 2. maddesine uygun yetim ve yoksul yetenekli türk-islâm çocuklarının tek başlarına okuyacakları şimdiki darüşşafaka eğitim kurumlarına ek ve/veya ondan ayrı olarak ama yine darüşşafaka adı altında 2. madde koşullarına uymayan çocukların okuyacağı ilk ve orta öğretim kurumları kurmak/oluşturmak,

b) tüzüğün 2. maddesine uygun yetim ve yoksul yetenekli türk-islâm çocuklarının tek başlarına okuyacakları şimdiki darüşşafaka eğitim kurumlarına ek ve ondan ayrı olarak ama yine darüşşafaka adı altında 2. madde koşullarına uyan ve uymayan çocukların birlikte okuyacağı ilk ve orta öğretim kurumları kurmak/oluşturmak,

c) şimdiki darüşşafaka eğitim kurumları’nın 2. maddeye uyan ve uymayan öğrencilerin birlikte okuyabilecekleri ilk ve orta öğretim kurumları olarak yeniden yapılandırılmaları,

d) madem ki 2. maddeye uymayan çocuklar, uyanlara kaynak da aktarmak durumunda, öyleyse bedeli mukabilinde okuyacaklarla ilgili kıstasların ne olması gerektiğinin ya da bu durumdakilerle ilgili herhangi bir kıstas olup ol-a-mayacağının tartışmaya açılması ve karara bağlanması (parayı veren düdüğü çalar – pardon – darüşşafaka’da okur mu?).

hulasa

1) darüşşafaka cemiyeti (genel kurul mu, yönetim kurulu mu?), piyasa koşullarına uygun bir eğitim bedeli belirlesin.

2) darüşşafaka cemiyeti genel kurulu, bu bedeli karşılayacakların yoksul olup olmaması gerektiğine karar versin.

3) 2. maddeye uymayan çocukların darüşşafaka’da eğitim görmesini arzu edenler, belirlenmiş bedeli ödesinler. hem dc’ye kaynak olsun, hem ister “fakirs only” ister “need blind” diyenler istediklerini yapabilme fırsatı yakalasınlar.

böyle bir durumda ben kendimi şöyle konumlandırabilirim:

1) dikkatimi darüşşafakalıları böldüğü varsayılan 2. madde üzerinde değil de darüşşafakalıları bir araya getireceğini umduğum 3. madde üzerinde yoğunlaştırabilirim.

2) darüşşafaka cemiyeti genel kurulu’nun a) şimdiki darüşşafaka eğitim kurumları’nın 2. maddeye uyan ve uymayan öğrencilerin birlikte eğitim görebilecekleri ilk ve orta öğretim kurumları olarak yeniden yapılandırılmaları; b) 2. maddeye uymayan öğrencilerin “fakirs only” olmaları yönünde karar alması için çalışabilirim.

3) dc bünyesinde 2. maddeye uyan çocukların eğitimi için, 2. maddeye uymayan öğrenciler aracılığıyla kaynak yaratılması yönündeki çalışmalarının içinde etkin olarak yer alabilirim.

ne dersiniz? madem ki sayın av. a. övgü alemdar aracılığıyla çb ağabey ve şürekası bir kapı açtı, oyg’ye de aşağıdaki çağrıyı yapmak kaldı:

darüşşafakalılar, dc’yi büyüterek, kaynaklarını artırarak babalı yoksulların da darüşşafaka’da eğitim görmelerini sağlamak için görev başına!

15 temmuz 2005 – 12:14:37