Yolumuzu Açan Belli’dir

Mustafa Lütfi Kıyıcı

Mihri abi öldü. Dostları hala dost, düşmanları da hala düşman. Ardından olumlu ve olumsuz yazılar yazıldı. Geçmişten hiç sorumluluğu olmadığını iddia eden bir çevre, sanki sütten çıkmış ak kaşık gibi eleştiriler sıralayabiliyor. Ya da döneğin biri çıkıp, konumuna bakmadan TİP’i böldü, “TKP”den atıldı diyebiliyor…

Bunların hiç biri Mihri Belli’yi tarif etmez. O bir mücadele adamıdır. Savaşçıdır. 68 gençliği üzerindeki etkisi de salt teorik yazıları nedeniyle değil, bu yönüyledir. Mesela, davet alıp Sovyetler birliğine gitmemesiyle Türkiye’deki ”damgalı komünist” olarak, geçim sıkıntısından tutun da olur olmaz tutuklanmalarla, takipler altında yaşamayı tercih etmesiyledir. Şefik Hüsnülerin, Reşat Fuatlarla birlikte Şevki Akşitlerin, Patriyot Hayatiler, Vecdi-Sevinç Özgürlerin, Mustafa Özçeliklerin, Zihni Anadol’un ve daha nicelerinin yoldaşlığında o zor şartlarda Türkiye’de kalmayı tercih etmesiyle gösterdiği mücadeleci kişiliğiyle örnek olmasıyladır. Hiç benimsemediği dış “TKP” yöneticilerinin kişisel hınçları nedeniyle Reşat Fuat’ı, Mihri Belli’yi, Hikmet Kıvılcımlı’yı partiden atmalarının hiçbir kıymeti harbiyesi yoktur. Üyesi ve yöneticisi oldukları parti o değildir ki! 12 Mart faşizmi döneminde kanserli Hikmet Kıvılcımlı’nın partiden atıldığı gerekçesi ile tedavisinin yapılması gereken SSCB’ye alınmasına mani olmaları ise tamamen ahlaki bir sorundur. Kişiliklerinin aynasıdır. Turnusoldur. Okumaya devam et Yolumuzu Açan Belli’dir

Mihri Belli ve 64 Yıl Sonra Kavuştuğu Tezi

“Türkiye ve Yunanistan arasında gerçekleşen zorunlu nüfus mübadelesine ekonomik açıdan bir bakış”

1940 yılında Mübadele üzerine yüksek lisans tezi yapan Mihri Belli 95 yaşında vefat etti. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesinden mezun olduktan sonra yüksek lisans eğitimi için gittiği Amerika’daki Missouri Üniversitesinde tez olarak “Türkiye ve Yunanistan arasında gerçekleşen zorunlu nüfus mübadelesine ekonomik açıdan bir bakış” konusunu seçti. Tezin varlığından haberdar olan Lozan Mübadilleri Vakfı yöneticileri tezin bir kopyasını temin için Mihri Belli ile ilişkiye geçti. Tezin bir kopyasının kendisinde olmadığını söyleyen M.Belli: “Kimbilir hangi polis baskınında alınıp götürülmüştür.” dedi. Amerika’da o tarihlerde (2004) doktora yapan Aslı Iğsız tezin bir kopyasını üniversite kütüphanesinden temin ederek LMV’ye gönderdi. Bunun üzerine tezinin bir nüshasini da yanımıza alarak Müfide Pekin ile M.Belli’yi ziyarete gittik. M.Belli aradan 64 yıl geçtikten sonra tezine tekrar kavuşmuş oldu.

Müfide Pekin tarafından İngilizce’den Türkçe’ye çevrilen tez Belge Yayınları tarafından 2004 yılında yayımlandı. Tezin telif haklarını M.Belli Lozan Mübadilleri Vakfına bağışladı.

“Türkiye ve Yunanistan Nüfus Mübadelesi-Ekonomik Açıdan Bir Bakış” adıyla yayımlanan tezi ile ilgiili değerlendirmeler LMV’nin web sitesinin yayınlar kısmından incelenebilir.
Ailesine ve yakınlarına başsağlığı diliyoruz.

LMV Yönetim Kurulu adına
Sefer Güvenç

www.lozanmubadilleri.org.tr

Okumaya devam et Mihri Belli ve 64 Yıl Sonra Kavuştuğu Tezi