21′inci Yüzyılın Ütopyası: Çokkültürlülük

GİRİŞ

“Barış içinde birarada yaşama” yeni bir kavram değil. Ama bu tezde ele alınma nedeni geçmiştekinden farklı olarak bir gönüllülük zemininden artık insani bir zorunluluğa kayışından kaynaklanıyor. Çokkültürlülük, tıpkı küreselleşme gibi, birçoklarının sandığının aksine 20. yüzyılın sonu ve 21. yüzyılın başında ortaya çıkmış kavramlar değil. Kökeni Babil’e ve yüzyıllar önceki Anadolu’ya kadar uzanan çokkültürlülük, bugün artık her ülkenin kaçınılmaz olarak çokkültürlü hale gelmesiyle tüm dünya coğrafyalarında bir kez daha gündeme geliyor.

Küreselleşme ve onun popüler ideolojisi liberalizmin tarihin sonu geldiği söylemi, Balkanlarda patlak veren kanlı milliyetçi çatışmalarla çökerken tarihin nasıl bir bıçak ucunda ilerlediğini ve çokkültürlülüğün barış içinde birarada yaşamanın ne denli önemli bir unsuru olduğunu gösterdi.

Bu tez ile öne sürülmek istenen şey, çokkültürlüğün 21. Yüzyılın en yakıcı problemlerinden biri olacağıdır. “Barış içinde birarada nasıl yaşarız?”, sorusuna verilecek yanıt bu yakıcı sorunun halledilebilmesinde temel rolü oynayacaktır. Kuşkusuz bu soruya farklı yaklaşımlar ve farklı çözüm önerileri olacaktır.

Zaten konunun kendisi de yaklaşımların farklı ve çözümlerin farklı olabilmesini öngörür. Çünkü çokkültürlülük sadece siyasi bir tez olmakla kalmayıp aynı zamanda bilim felsefesinde de bir tartışma konusudur. Çok boyutlu ve çokmerkezli dünyada makro ve mikro anlamda birarada yaşamaya ilişkin çözüme giden süreç ve araçlar da çokkültürlü bir yaklaşımı gerektirir.

Öyleyse herşeyden önce yukarıdaki temel soruya yanıt verebilmek için kafalarımızdaki dar düşünce şablonlarından kurtulmalıyız. Bundan kasıt iki boyutlu düşüncenin boyunduruğunu atmak, geçmişin iki bilinmeyende hapsolmuş denklemlerini terk edip çok bilinmeyenli ve çok seçenekli cevaplara sahip daha zengin bir düşünce anlayışına geçmektir. Çağdaş bilimin mantığı da artık mutlakiyeti reddeder ve farklı bakış açılarına her zaman açıktır.

Bu noktadan hareket edebilirsek eğer, sosyal bilimler daha zengin bir araç avadanlığını kullanarak toplumsal sorunlara, daha özelde ise bu tezdeki farklılıkların kendilerini koruyarak birarada nasıl yaşam sürdüreceklerine ilişkin uygulama ve çözümleri ortaya koyarak değerlendirmemiz kolaylaşabilir.

Fransız devriminin çaktığı kıvılcımla dünyayı saran ulus-devlet artık kesin olarak çözülüyor. Ulus devlet kavramının siyasi ve felsefi anlamda çözülüş sürecinde olmasına rağmen egemen ulusal kültürleri küçümsemeden, onu yapısöküme uğratıp öteki kültürlerle ilişkiye geçirerek çokkültürlü hale getirmek ve çatışma zeminini ortadan kaldırmak gerekiyor.

Türkiye gibi farklı medeniyetlerin yarattığı dünyanın en zengin tarihsel ve kültürel mirasına sahip bir coğrafyada, bu zenginliğin bilince çıkarılmasını ve sahiplenilmesini sağlamak için bilimin de yardımıyla metod arayışına girişmek gerekiyor. Bu açıdan bakıldığında çokkültürlülük hem aracı hem de amacın kendisini (medium is the message) oluşturuyor.

Tezin başlığı her ne kadar “21. Yüzyılın ütopyası: Çokkültürlülük” olsa bile burada ifade edilmeye çalışılan ütopya yeni bir ideoloji olarak kuramsallaştırılmadı. Çokkültürlülük bir ideoloji değildir. Bu tezi oluşturan fikirlere göre çokkültürlülük, siyaseten daha çok farklı ideolojileri ve düşünüşleri düşünsel kısırlıktan kurtaran, barışçı bir dünya için cankurtaran simidi niteliği taşıyor.

Çokkültürlülük, tek başına bir iletişim sorunu değildir. Zaten sosyal bilimlerde hiçbir sorun tek başına bir bilim dalını ilgilendirmez. Hele bu konu çokkültürlülük gibi iletişimin alanına giriyorsa; sosyoloji, siyaset, etnoloji, antropoloji, halk bilim, psikoloji ve birçok farklı disiplinlerin iç içe geçtiği ve bunlar arasında mekik dokuyan bir yer işgal eder.

One thought on “21′inci Yüzyılın Ütopyası: Çokkültürlülük”

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.