Vicdan Mahkemesi 12 Mart darbecilerini mahkum etti…

haber: volkan akyıldırım
fotoğraf: jale mildanoğlu
sesonline

vicdanmahkemesi12mart12 mart 1971 darbesi kasvetli bir günde istanbul’da vicdanlarda yargılandı. 12 eylül ve 28 şubat vicdan mahkemeleri’ni düzenleyen darbelere karşı 70 milyon adım koalisyonu’nun sanık kürsüsünde bu kez 12 mart muhtıracıları ve süleyman demirel ile darbecilerle işbirliği yapan siyasiler vardı. mahkeme’nin yargıcı ise 12 eylül darbesi hakkında iddianame hazırladığı için meslekten ihraç edilen savcı sacit kayasu idi. kayasu, mahkemeyi “tüm darbecilerin gerçek mahkemelerde yargılandığı bir türkiye’yi yakında göreceğiz” sözleriyle açtı. iddianameyi avukat mucteba kılıç okudu.

iddianame

* * *

darbeye karşı 70 milyon adım koalisyonu

hazırlık no : 3
esas no : 3
iddianame no : 3

iddianame

12 mart vicdan mahkemesi’ne

davacı: darbeye karşı 70 milyon adım koalisyonu
sanıklar:
1- gen. kur. başk. memduh tağmaç,
2- k.k.kom. faruk gürler,
3- h.k.kom. muhsin batur, 4- d.k.kom. celal eyiceoğlu,
5- cum. başk. cevdet sunay,
6- başbakan süleyman Demirel

suç: demokrasiye aykırı hareket ederek darbe yapmak ve darbeye destek vermek
suç tarihi: 12 mart 1971
kanun maddesi: tck 309, 310, 311, 312,313 maddeleri (*)
deliller: iddia, evrak kapsamı, tanıklar, tutanaklar

açıklamalar:

» 1-) 12 mart 1971 günü silahlı kuvvetler, hükümeti ve parlamentoyu suçlayan bir muhtıra verdi. başbakan demirel istifa etti. muhtıra, genelkurmay başkanı memduh tağmaç, kara kuvvetleri komutanı faruk gürler, hava kuvvetleri komutanı muhsin batur ve deniz kuvvetleri komutanı celal eyiceoğlu’nun imzasını taşıyordu. türkiye cumhuriyeti tarihinde meydana gelen dördüncü; başarılı olmuş ikinci; ve emir-komuta zinciri içerisinde yapılmış ilk askeri darbe eylemiydi.

» 2-) 9 mart 1971 tarihinde planlanan darbe, içlerinde mahir kaynak ve mehmet eymür’ün de bulunduğu milli istihbarat teşkilatı mensuplarının durumu genel kurmay başkanı memduh tağmaç ve 1. ordu komutanı faik türün’e haber vermesiyle akamete uğratıldı.

» 3-) darbe, 1971 yılında 12 mart günü saat 13.00’da trt radyolarından okunan aşağıdaki muhtıra ile ilan edilmiştir:

“1-parlamento ve hükümet, süregelen tutum, görüş ve icraatıyla yurdumuzu anarşi, kardeş kavgası, sosyal ve ekonomik huzursuzluklar içine sokmuş, atatürk’ün bize hedef verdiği çağdaş uygarlık seviyesine ulaşmak ümidini kamuoyunda yitirmiş ve anayasasının öngördüğü reformları tahakkuk ettirememiş olup, türkiye cumhuriyeti’nin geleceği ağır bir tehlike içine düşürülmüştür. 2-türk milletinin ve sinesinden çıkan silahlı kuvvetleri’nin bu vahim ortam hakkında duyduğu üzüntü ve ümitsizliğini giderecek çarelerin, partiler üstü bir anlayışla meclislerimizce değerlendirilerek mevcut anarşik durumu giderecek anayasanın öngördüğü reformları atatürkçü bir görüşle ele alacak ve inkılap kanunlarını uygulayacak kuvvetli ve inandırıcı bir hükümetin demokratik kurallar içinde teşkili zaruri görülmektedir. 3-bu husus süratle tahakkuk ettirilemediği takdirde, türk silahlı kuvvetleri kanunların kendisine vermiş olduğu türkiye cumhuriyeti’ni korumak ve kollamak görevini yerine getirerek, idareyi doğrudan doğruya üzerine almaya kararlıdır. bilgilerinize…”

» 4-) parlamento feshedilmedi, partiler kapatılmadı, anayasa askıya alınmadı. ama koşullar çok değişmişti. askerler bir teknokrat hükümeti istiyorlardı. eğer böyle bir tarafsız başbakan meclis içinden çıkar da güvenoyu alırsa, sorun kalmazdı. bunun için tarafsız bir milletvekili aranmaya başlandı. chp kocaeli milletvekili nihat erim ismi üzerinde anlaşıldı. 26 mart günü chp’den istifa etti. böylece artık bağımsız başbakan olan erim “partiler üstü reform hükümeti” ni kurdu.

» 5-) istanbul’da 12 mart döneminde sol görüşlü yasak yayınların toplanması için ilan edilen sokağa çıkma yasağı ve tutuklamalar zinciri sonunda binlerce kişi tutuklanmış, tip ve disk kapatılmıştır.

» 6-) 1969’da ap’nin tek başına iktidara gelmesinin ardından başlayan olaylar, 1970’lerde hızla artarak 1971’de sokak hareketlerine dönüştü. sivillerden doğan avcıoğlu ile 27 mayısçı emekli general cemal madanoğlu’nun başını çektiği bir cuntanın 9 mart 1971’de bir darbe ile iktidarı devralması kararlaştırıldı. bu girişim başarısız oldu.

» 7-) 12 mart’ta hükümete muhtira verilmesi kararlaştırıldı. 12 mart muhtırası toplumsal muhalefete büyük bir darbe vurdu. chp’li erim’in ‘balyoz harekatı’ adını verdiği bir operasyon sonucunda binlerce kişi tutuklandı, yargılandı, mahkum edildi. bir çok insan çatışmalarda hayatlarını kaybederken, deniz gezmiş, yusuf aslan ve hüseyin inan idam edildi.

» 😎 muhtıranın mecliste okunuşunu anlatan hasan korkmazcan’ın beyanlarına göre; “saat 15 civarında genel kurul’a indik. hükümet sıraları bomboştu. o zaman işin bittiğini anladık. hükümetin muhtırayı kabullenir bir tavır içine girdiğini hissettik. meclis başkanı da yoktu. meclis’i ap’li başkanvekili fikret turhangil yönetiyordu. dp genel başkanı ferruh bozbeyli ile en ön sırada yan yana oturuyorduk. turhangil elinde bir kağıt, meğer muhtıra metniymiş, bunu okutacağım, dedi. ben hemen ayağa kalkarak, “meclis muhtıraya muhatap değildir. meclis’te cumhurbaşkanlığı tezkeresi ya da başbakanlık tezkeresi okunur. ordu tezkeresini okutmak anayasa ve meclis içtüzük hükümlerine aykırıdır dedim.

chp sıralarından hiçbir tepki gelmedi. inönü de oradaydı. sadece bazıları ‘hükümet nerede? hükümet nerede?’ diye bağırıyorlardı. bir de ben duymadım, hava çok elektrikliydi, ama ap’lilerin de ‘okut okut’ diye bağrıştıklarını arkadaşlar söylediler.”

» 9-) 1971’de meclis’te grubu olan dört parti vardı. iktidarda adalet partisi, muhalefette ise chp, güven partisi ve demokratik parti yer alıyordu.

cumhurbaşkanı cevdet sunay her patiden üçer kişi olmak üzere çankaya köşkü’ne davet etti.
sunay hemen söze girdi, “şimdi size muhtırayı okutacağım” dedi. yaverlerinden biri muhtırayı ayakta okuttu ve “toplantı bitmiştir” dedi. cumhurbaşkanı cevdet sunay muhtıracılarla aynı doğrultudaydı.

12 mart türkiye’nin demokrasi tarihinde önemli bir dönüm noktasıdır. nasıl ki 27 mayıs 12 mart’ı tetiklemişse, 12 mart da 12 eylül’ü tetikledi.

sonuç ve istem: yukarıda arz ve izah edildiği üzere; iddianame kapsamında ve dinlenecek tanık beyanları doğrultusunda sanıkların üzerine atılı suçları işledikleri sabit olduğundan darbelere karşı 70 milyon adım koalisyonu adına 12 mart vicdan mahkemesinin darbecileri en ağır cezaya çarptırmasıyla vicdanlarımızın huzura kavuşmasının sağlanması talep ve iddia olunur.

saygılarımızla,

darbelere karşı 70 milyon adım koalisyonu

(*) anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar

anayasayı ihlal
madde 309 – (1) cebir ve şiddet kullanarak, türkiye cumhuriyeti anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs edenler ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılırlar.(2) bu suçun işlenmesi sırasında başka suçların işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ilgili hükümlere göre cezaya hükmolunur.(3) bu maddede tanımlanan suçların işlenmesi dolayısıyla tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

cumhurbaşkanına suikast ve fiilî saldırı
madde 310 – (1) cumhurbaşkanına suikastte bulunan kişi, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır. bu fiile teşebbüs edilmesi halinde de suç tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur.(2) cumhurbaşkanına karşı diğer fiili saldırılarda bulunan kimse hakkında, ilgili suça ilişkin ceza yarı oranında artırılarak hükmolunur. ancak, bu suretle verilecek ceza beş yıldan az olamaz.

yasama organına karşı suç
madde 311 – (1) cebir ve şiddet kullanarak türkiye büyük millet meclisini ortadan kaldırmaya veya türkiye büyük millet meclisinin görevlerini kısmen veya tamamen yapmasını engellemeye teşebbüs edenler ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıyla cezalandırılırlar.(2) bu suçun işlenmesi sırasında başka suçların işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ilgili hükümlere göre cezaya hükmolunur.

hükûmete karşı suç
madde 312 – (1) cebir ve şiddet kullanarak türkiye cumhuriyeti hükûmetini ortadan kaldırmaya veya görevlerini yapmasını kısmen veya tamamen engellemeye teşebbüs eden kimseye ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilir.(2) bu suçun işlenmesi sırasında başka suçların işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ilgili hükümlere göre cezaya hükmolunur.

türkiye cumhuriyeti hükûmetine karşı silâhlı isyan
madde 313 – (1) halkı, türkiye cumhuriyeti hükûmetine karşı silahlı bir isyana tahrik eden kimseye onbeş yıldan yirmi yıla kadar hapis cezası verilir. isyan gerçekleştiğinde, tahrik eden kişi hakkında yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.(2) türkiye cumhuriyeti hükûmetine karşı silahlı isyanı idare eden kişi, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır. isyana katılan diğer kişilere altı yıldan on yıla kadar hapis cezası verilir.(3) bir ve ikinci fıkrada tanımlanan suçların, devletin savaş halinde olmasının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle işlenmesi halinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur.(4) bir ve ikinci fıkrada tanımlanan suçların işlenmesi sırasında başka suçların işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ilgili hükümlere göre cezaya hükmolunur.

bilirkişi raporu

12 mart darbesi’nin verdiği hasar hakkında bilirkişi raporu’nu thko davasında idamla yargılanan 18 kişiden biri olan atilla keskin sundu.

keskin, türkiye’de 68 hareketine dikkat çekti. 15-16 haziran 1970’te iki gün istanbul sokaklarını işgal eden işçilerin, yoksul köylülerin, gençlerin aşağıdan yükselen mücadelelerine dikkat çeken keskin darbenin gerekçesini tam da burada olduğunu söyledi. atilla keskin’e göre darbenin tek bir amacı olduğunu, koğuşta kendilerine seslenen generalin sözlerini aktararak ifade etti:

“içinizden birilerini idam edeceğiz. biz bunu yapmak zorundayız. gelecek kuşaklara ders olsun diye.”

hasar raporu ise kabarıktı. binlerce kişi gözaltına alınmış, işkence görmüş, kimseyi öldürmemiş üç genç idam edilmişti. atilla keskin’in ardından sıra tanıkların dinlenmesine geçildi.

tanık ifadeleri

ilk tanık 12 mart muhtırası sırasında yeni ortam dergisini çıkaranlardan aydın engin’di. engin, cıvıl cıvıl bir toplumun nasıl kanla boğulduğunu anlattı.

ikinci tanık ömer laçiner’di. 12 mart darbesi sırasında mahir çayan’ın çizgisini savunan genç bir subay olan laçiner, dönemin hiçbir siyasal hareketinin darbeyi gayrı meşru görmediği, hatta ordudan ilerici bir beklenti içinde olduklarını söyledi.

üçüncü tanık ise murat belge’ydi. thkp-c davasından tutuklanan ve kontrgerilla merkezinde işkence gören belge ise darbecilerin sıradan erleri, çavuşları nasıl bir nazi’ye dönüştürdüklerinin, 12 eylül’ün nasıl hazırlandığının üzerinde durdu.

dördüncü tanık ise thko davasından tutuklanan ve işkence gören tuncer sümer’di. sümer darbe sırasında bir çok hapishanede ağırlandığı için neler olup bittiğini ayrıntılarıyla sundu.

beşinci tanık ise deniz gezmiş, yusuf aslan ve hüseyin inan’ın arkadaşı atilla keskin’di. vicdan mahkemesi’ni dolduranların bazıları keskin’i dinlerken ağladı. keskin ise onları yoldaşlarının idama giderken nasıl şakalaştıklarını anlatarak teselli etti. thko davasında idamla yargılanan 18 kişinin yaş ortalamasını da verdi. 22’ydi.

jüri toplanıyor

ve şenol karakaş, turgay oğur, gülsüm önal, semiha kaya ve zeynep tanbay’dan oluşan mahkeme jüri darbecileri ve onlarla işbirliği yapan siyasileri suçlu buldu. kararı zeynep tanbay okudu. darbe karşıtları 12 mart darbecilerine sonsuza kadar itibarsızlık cezasını verdi.

süleyman demirel’in gerçek bir mahkemede yargılanması kararı verdi. 70 milyon koalisyonu üyelerinden oluşan jüri, darbeleri meşrulaştıran 1982 anayasa’sının yerine demokratik ve özgürlükçü bir anayasa konmasını talep etti.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s