Ali Elverdi

engin erkiner

enginerkiner1bu adam için özel olarak söylenebilecek bir şey yok… 12 mart 1971 sonrasında faşist zihniyetin önde gelen temsilcilerinden bir tanesiydi. bu zihniyet kendisini deniz gezmiş, yusuf aslan ve hüseyin inan’ın idamlarına karar veren mahkemenin başkanı olmasında da iyice somutlar. idamlarda hazır bulunacak ve zevkle izleyecek kadar gözü dönmüş bir tipti. idam edilenlerin isteği üzerine orada hazır bulunan avukat halit çelenk’e söyledikleri, o dönemin bir başka yönünü ortaya koyar: “siz elinizden geleni yaptınız, ama bu iş başkaydı.

nasıl başkaydı?

birkaç tanesini sallandırınca ortalık durulur” bu zihniyetin bir tarafı idiyse, öteki tarafı da “üç bizden üç onlardan” anlayışıdır. “üç bizden” dedikleri, 27 mayıs 1960’tan sonra idam edilen adnan menderes ve iki bakandır. ali elverdi gibiler için gezmiş, aslan ve inan’ın idamı, “tarihsel bir hesaplaşma”, 27 mayıs’ın öcünün alınmasıydı.

27 mayıs 1960’ı yapan da orduydu, 12 mart 1971’i yapan da… ancak aradan gecen 11 yılda orduda çok şey değişmişti. ordu evlerinin açılması, oyak’ın kurulması, alt düzey askeri okullarının sayısının azaltılması ordunun toplum içinde ayrı ve ayrıcalıklı bir yapıya sahip olmasını hızlandırmıştı. polisle (dönemin simgesi olan toplum polisi, nam-ı diğer fruko) çatışan ama orduya karşı herhangi bir olaya karışmaktan geri duran 1960’lı yılların devrimcileri, 12 mart sonrasında oldukça farklı bir ordu ile karşılaşacaklardı.

ali elverdi’nin başkanlığını yaptığı ankara sıkıyönetim mahkemesi, 1. thko davası’nda 19 kişiye idam cezası verir. askeri yargıtay bozar, dava yeniden görülür ve mahkeme kararında ısrar eder. sonunda askeri yargıtay idam cezalarının sayısını üçe indirir.

ali elverdi’nin zihniyetini bundan daha iyi gösteren başka örnek zor bulunur.

aklınıza “bu adam mhp’li miydi?” sorusu gelebilir. hayır, o dönem adalet parti’li idi. tıpkı denizlerin idamının onaylanması için tbmm’nde büyük çaba gösteren süleyman demirel gibi…

bu dava ile başlayan ve sonraki yıllarda da süren, hukuki gibi görünen bir tartışma vardır: türk ceza yasası’nın 146. maddesi nasıl yorumlanmalıdır?

bu yasa anayasal düzeni ilgaya ve bu yasa ile kurulmuş tbmm’ni ıskata teşebbüs suçunu içerir ve cezası idam ya da müebbettir.

yasa üç maddedir: ilk madde bu suçun eylemli işlenmesini, ikinci madde bunu yapan örgütte yöneticiliği, üçüncü madde ise bunu yapan örgüte üye olmayı kapsamaktadır. (son maddede ceza 15 yıldır.)

tartışmada bir görüş şudur: mevcut düzeni değiştirmeye yönelik bir teşebbüsün ciddi olabilmesi için, öncelikle bunu yapabilecek bir güce sahip olmak gerekir. ilgili örgüt bu güce sahip değilse, bu madde uygulanamaz. (bunun yerine uygulanması önerilen, tck madde 168 ya da silahlı çete kurmak maddesidir.)

ali elverdi’nin ön planda temsilcisi olduğu kesim ise bunun tersini savunur. 146. maddeyi içeren eylemlerde esas olan niyettir. düzeni değiştirmek niyetine sahip olanlar bu maddeden cezalandırılmalıdır.

denizlerin idamının ardından ankara’da sıkıyönetimin henüz sürdüğü yıllarda, yine askeri mahkeme, bu kez silahla yakalanan bir kişiye idam cezası verecektir. normal ceza bir yıldır ama mahkeme şöyle düşünmüştür: bu kişi neden silah taşıyor? devletin kurulu düzenini ortadan kaldırmak için… o halde…

ceza bozuldu ve ardından bir yıla indirildi. burada söz konusu olan o zihniyetin bir başka örneğidir.

birkaç kişinin idam edilmesiyle olayların durulacağını zannedenler, 1975’ten sonra fena halde yanıldıklarını gördüler. o dönemde idam edilen üç devrimciye arnavutköy’de öldürülen ulaş bardakçı’yı, kızıldere’de katledilen mahir çayan ve 9 devrimciyi, ibrahim kaypakkaya’yı da eklemek gerekir. bu idam ve öldürmeler sonucunda silahlı mücadele hareketinin önde gelen kadroları büyük oranda ortadan kaldırılmıştı.

“birkaç kişiyi sallandıracaksın, ortalık durulur” mantığına sahip olanlar, bu mantığın ne kadar “yararlı”(!) olduğunu 1975 sonrasında göreceklerdir.

6 thoughts on “Ali Elverdi”

  1. ali elverdi, şeklen mhp’li değildi ama ruhen devlet bahçeli’yi, alpaslan türkeş’i bile geride bırakacak faşist bir ruha sahipti. merak edenler elverdi’nin “bu vatana kastedenler” isimli kitabını okusunlar.

    bu adam daha sonra baki tuğ ile birlikte adalet partisi’nden milletvekili oldu. ruhen hep sadık bir bozkurt olarak. adalet partisinde demirel pragmatizmine uygun olarak, konjonktüre göre bazen nurcuları bazen de ülkücüleri okşar, onları devlet bürokrasisinde istihdam eder, korutur kollatırdı.

    ama ilahi adalet demirel’i dinlemiyor, boğduranı boğarak tecelli ediyor. elbet taylan’ın katilini de, mahir’i kızıldere’de tek atışla vuranı da göreceğiz.

  2. harun arkadaş, yazdığım bir fıkrayı paylaşalım:

    elverdi, sorgu meleklerinin yanında cennet ve cehennemi görmek ister. melekler bir kez tercih yapma hakkı olduğunu söyleyip bunu deklare ettikten sonra karar değiştirmesinin mümkün olmadığını, kararını dikkatli vermesi uyarısını yaparlar.

    cennetin kapısı açılır, elverdi bir bakar ki taylan, deniz, yusuf, hüseyin, mahir, cihan, sinan, kadir, alp kapıda kendisini bekliyorlar. can havliyle hayır hayır cennete girmek istemiyorum deyince, melekler gel o zaman cehennemi de gör diyerek kapıyı açarlar. içi insan dışkısı dolu genişçe bir havuzda pinochet, commer, batista, hitler,mussolini havuzda sigara içerek bellerinin seviyesindeki dışkıya aldırmadan sohbet etmekteler.

    elverdi hemen tamam ben buraya gireceğim der ve havuza atlayıp bir sigara yakar. 20 dakika sonra zebaninin düdüğü ve komutu duyulur: “mola bitti herkes amuda.”

  3. ali elverdi yaptığını yıllar sonra çekti; o da boğularak gitti. aslında türkiye’yi satanlar ortada idiler. kim derseniz, sözde cumhuriyete sahip çıkarmış gibisinden hisseden, fakat ülkeyi amerika’ya satanlar; faik türün, baki tuğ, ali elverdi, kenan evren, süleyman demirel, sözde tbmm’de cahilce bağırıp üçe üç diyen milletvekilleri…

    canını bu ülkenin ezilenlerine siper edenler şerefiyle öldüler. onları asan cahiller ise, yaptıklarıyla her gün ölüyorlar.

    kahrolsun faşist diktatörlük!

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s