İmkânsız Hayatlar

ismail hayri cem

sevgili dönemdaşım ismail hayri cem, 2006 yılında karar verip uygulamaya koyduğu önemli bir çalışmayı sonunda tamamlayıp bizlere sundu. 2. dünya savaşı süreci ve öncesinde darüşşafaka’da eğitim ve yaşam nasıldı sorusunun yanıtını bulabilmek amacıyla başlattığı araştırma “imkânsız hayatlar”la bize ulaştı.

aziz nesin, bu “imkânsız hayatlar”dan kurtuluşun kapısından nasıl girdiğini ve geride kalanları şöyle anlatıyordu:

ne zaman eski okulumdan içeri girsem, çocukluk anılarımın etkisi altında kalır, içime bir anlatılmaz çocuksu duygu ezikliği siner. ramazan geceleri sahurdan sonralara dek koşup oynaştığımız serin salonun yeşil boyalı, siyah çizgili sütunlarına kapanıp, doya doya ağlamak gelir içimden. ne oldu o günlerimiz, nerde o arkadaşlarımız? şimdi biz nerelerdeyiz?

ya boş çekenler? hiç onları unutamıyorum. boş çekenler hep aklımda.

1926’da darüşşafaka’nın giriş sınavını biz yüz çocuk kazanmıştık. aklımda kaldığına göre okula 30 çocuk alacaklardı. bahçede, merdiven dibinde kur’a çekiliyordu.

çocuklar gelip, elini torbaya sokuyor:

“boş!..”

“boş!..”

boş çekenler, boynu bükük, küskün, dargın dönüp gidiyorlardı, ağlıyorlardı.

ilk doluyu ben çekmiştim.

şimdi düşünüyorum, acı acı düşünüyorum! ya boş çekseydim?.. belki okuryazar bile olamazdım, şimdi yoktum. bütün bir hayat, bir kâğıdın üstünde “boş” yada “dolu” yazılı olmasına bağlı…

boş çeken çocuklar ne oldular, neredeler?

i. hayri cem’im “imkânsız hayatlar”ında “dolu” çekenlerin öyküsü var ama o öyküleri okuduğunuzda “boş” çekenlerin öyküsünü de öğreneceksiniz.

imkânsız hayatlar – darüşşafakalıların anıları (1873-1950)

kalkedon yayıncılık
türkçe
555 s. – 2. hamur – ciltsiz – 26 x 24 cm
ısbn: 9786055679378
2010

Hüseyin İnan

Hüseyin İnan
Kayseri 1949 – Ankara 1972

1949’da Kayseri’nin Sarız ilçesine bağlı Bozüyük köyünde doğdu. İlk ve ortaokulu Sarız’da, liseyi Kayseri’de okudu. 1966’da ODTÜ İdari Bilimler Bölümü’ne kayıt oldu.

Sosyalist Fikir Kulübü (SFK) ve bu derneğin bağlı olduğu Dev-Genç’e üye oldu. Bu arada TİP’e de katılarak, bu partinin etkinliklerinde yer aldı. Aynı dönemde, gerek İstanbul ve Ankara, gerek İzmir ve diğer yörelerde anti-emperyalist eylemlere katıldı; ABD 6. Filo’suna yönelik eylem ve mitinglerin içinde bulundu. Toprak işgalleri, kırsal yörelerdeki etkinlikler vb. etkinliklere katıldı. 1966-67 öğretim yılında gerçekleşen ODTÜ Hazırlık boykotunun örgütlenmesine önderlik etti. ODTÜ’nün simgesi olan “DEVRİM” yazısını yazanlardan ve Komer’in arabasını yakanlardan biriydi. Okumaya devam et Hüseyin İnan